Futbolun Sahadan Çok Kasada Kazanıldığı Çağ

2024/25 sezonu verilerine dayanan rapor, futbolun finansal merkezinin nasıl el değiştirdiğini, hangi kulüplerin sürdürülebilir büyüme yakaladığını ve hangi gelir modellerinin gelecekte belirleyici olacağını net biçimde ortaya koyuyor.

Money League tarihindeki en çarpıcı eşik bu yıl aşıldı:

İlk 20 kulüp toplamda €12,4 milyar gelir üretti. Bu, bir önceki yıla göre %11’lik bir artış anlamına geliyor.

Ancak asıl önemli olan büyümenin kendisi değil, büyümeyi neyin sürüklediği.

• Matchday gelirleri: €2,4 milyar
• Yayın gelirleri: €4,7 milyar
• Ticari gelirler: €5,3 milyar

Ticari gelirler, ilk kez €5 milyar barajını aşarak kulüp ekonomilerinin ana omurgası haline geldi. Bu durum, futbolun artık sahada kazanılan kupalardan çok, marka yönetimi, mekânsal varlık kullanımı ve doğrudan tüketiciye erişim üzerinden büyüdüğünü gösteriyor.

Real Madrid, üst üste ikinci kez €1 milyar sınırını aşarak 2024/25 sezonunu yaklaşık €1,2 milyar gelirle kapattı. Daha çarpıcı olan detay ise şu:

Kulübün ticari gelirleri (€594m) tek başına, Money League’de ilk 10’a girmeye yetiyor.

Bu durum Real Madrid’i sadece sportif başarıyla değil, kurumsal ölçek ve iş modeli olgunluğu açısından da rakiplerinden ayırıyor. Stad gelirlerinde düşüş yaşanmasına rağmen ticari taraftaki ivme, kulübün finansal dayanıklılığını net biçimde ortaya koyuyor.

Rapordaki en kritik yapısal bulgulardan biri, stadyumların işlev değişimi.

Kulüpler artık:

• Restoran
• Otel
• Müze
• Etkinlik alanı
• Perakende mağaza

gibi unsurlarla stadyumları çok amaçlı gelir merkezlerine dönüştürüyor. Matchday gelirlerindeki %16’lık büyüme, yalnızca bilet fiyatlarıyla değil, deneyim ekonomisi yaklaşımıyla açıklanabiliyor.

Barcelona ve Real Madrid’in Personal Seat License (PSL) uygulamaları, Avrupa futbolunda yeni bir finansman modelinin kapısını aralıyor.

Yayın gelirleri hâlâ toplam gelirin %38’ini oluşturuyor. Ancak rapor, özellikle şu noktaya dikkat çekiyor:

• Avrupa’da ulusal yayın hakları pazarı doygunluğa ulaştı
• Serie A ve Ligue 1’de değer kayıpları yaşandı
• Ligue 1’in doğrudan tüketiciye (D2C) yönelmesi kısa vadede riskli ama stratejik bir hamle

Bu tablo, kulüplerin ve liglerin yayın gelirlerine bağımlı kalmasının uzun vadede kırılgan bir yapı yarattığını gösteriyor.

İlk 10’da altı İngiliz kulübü yer alıyor. Ancak tablo homojen değil:

• Liverpool, en yüksek gelirli İngiliz kulüp oldu
• Manchester United tarihinin en düşük sıralamasına geriledi
• Manchester City sportif başarıya rağmen gelirde düşüş yaşadı

Bu durum, sportif performans ile finansal başarı arasındaki ilişkinin artık birebir olmadığını gösteriyor.

Raporda dikkat çeken bir diğer unsur:

• Suudi Pro League kulüpleri
• Inter Miami ve MLS

Henüz Money League listesine girmeseler de, yıldız oyuncu transferleri ve küresel medya görünürlüğü sayesinde Avrupa merkezli düzen için uzun vadeli bir rekabet alanı oluşturuyorlar.

2026 Dünya Kupası sonrası ABD pazarı, bu denklemi ciddi biçimde değiştirebilir.

Son 10 yılda Money League kulüplerinin gelirleri yıllık ortalama %6 CAGR ile büyüdü. Ancak Deloitte’un altını çizdiği gerçek net:

Gelecekte büyüme, kendiliğinden gelmeyecek.

Kulüpler:

• Veri odaklı taraftar segmentasyonu
• Doğrudan dijital satış
• Marka lisanslama
• Küresel perakende ağları

gibi alanlara aktif yatırım yapmak zorunda.

Ayrıca UEFA ve Premier League’in getireceği yeni squad-cost temelli finansal regülasyonlar, gelir çeşitlendirmeyi bir tercih değil, zorunluluk haline getiriyor.

Deloitte Football Money League 2026, futbol ekonomisinin artık bir “spor endüstrisi” değil, tam ölçekli bir eğlence ve marka ekonomisi olduğunu net biçimde gösteriyor.

Başarı, yalnızca kupalarla değil:

• iş modeli tasarımı,
• varlık yönetimi,
• küresel tüketiciye erişim

ile ölçülüyor.

Önümüzdeki yıllarda Money League listesi, en iyi oynayanları değil, en iyi yönetenleri ödüllendirmeye devam edecek.