Euro Sonrası Bulgaristan: IMF 2026 Raporu Işığında Dayanıklılık Testi

Bulgaristan 2026 Ocak itibarıyla euroya geçti. Ancak IMF’in 2026 tarihli “Macroeconomic Challenges of Fragility” raporu gösteriyor ki para birimi değişimi tek başına kırılganlığı ortadan kaldırmıyor. Euro sonrası dönemde Bulgaristan’ın asıl sınavı kurumsal kapasite ve uzun vadeli büyüme dayanıklılığı olacak.

Euro’ya Geçildi. Peki Kırılganlık Bitti mi?

Euro üyeliği:

• Kur riskini ortadan kaldırır
• Finansman maliyetini düşürür
• Enflasyon beklentilerini çıpalar
• Yatırımcı güvenini artırır

Bunlar önemli kazanımlar.

Ama IMF raporunun temel mesajı net:

Kırılganlık para biriminden değil, kurumsal kapasiteden doğar.

Euro bir çerçeve sağlar.

Dayanıklılığı garanti etmez.

Para Politikası Artık ECB’de

Euro sonrası:

• Bulgaristan’ın bağımsız para politikası yok
• Faiz kararı ECB’de
• Likidite yönetimi euro sistemi içinde

Bu istikrar getirir.

Ama aynı zamanda iç şoklara karşı esnekliği azaltır.

Artık ayarlama mekanizması:

• Maliye politikası
• Yapısal reformlar
• Verimlilik artışı

Ülke içindeki reform kapasitesi daha kritik hale gelir.

IMF Perspektifi: Kırılganlık Spektrumu

IMF kırılganlığı üç eksende inceliyor:

1. Makro istikrar
2. Kamu kapasitesi
3. Piyasa işleyişi

Bulgaristan euro sonrası makro çerçevede güç kazandı.

Ama yapısal alanlarda soru işaretleri sürüyor:

• Nüfus azalması
• Genç göçü
• Düşük katma değerli üretim
• Reform hızındaki dalgalanma

Euro bu sorunları çözmez.

Sadece istikrar zemini sağlar.

Asıl Risk: Reform Yorgunluğu

Euroya geçiş büyük bir eşik.

Ama eşik geçildikten sonra sıklıkla reform motivasyonu düşer.

IMF’in “fragility trap” yaklaşımı burada devreye giriyor:

Zayıf reform → düşük verimlilik → düşük büyüme → sosyal baskı → reformun daha da zorlaşması.

Kriz olmadan da kırılganlık oluşabilir.

Bulgaristan Nerede Duruyor?

Pozitif taraf:

• Düşük kamu borcu
• AB çerçevesi
• Euro üyeliği

Zayıf taraf:

• Demografik baskı
• Üretim yapısında sınırlı dönüşüm
• Kurumsal algı sorunları

Euro sonrası dönemde ülkenin performansı artık kur istikrarıyla değil, verimlilik artışıyla ölçülecek.

Bulgaristan için soru artık şu değil:

“Euroya geçilecek mi?”

Soru şu:

“Euro ile birlikte kurumsal derinlik artırılacak mı?”

IMF 2026 raporunun alt mesajı Bulgaristan için de geçerli:

Dayanıklılık para birimi değil, kapasite meselesi.

Euro çıpa sağlar.

Ama büyümeyi sürdürülebilir kılacak olan reform kalitesidir.

Ve evet, euroya geçtikten sonra asıl sınav başlar. Tören bitti, şimdi çalışma zamanı.